۱۳اوت ۲۰۲۶– یک مطالعۀ گسترده در سوئد نشان داد که پایین بودن نرخ فیلتراسیون گلومرولی اندازه‌گیری شده (mGFR) با افزایش خطر مرگ‌ومیر به هر علت، نارسایی کلیوی نیازمند درمان جایگزین، بستری شدن در بیمارستان به دلیل نارسایی قلبی، آسیب حاد کلیوی(AKI)  و حوادث قلبی-عروقی عمده(MACE)  مرتبط است.

مقدار mGFR برابر با ۶۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع، با پیامدهای بسیار بدتری نسبت بهmGFR  برابر با ۹۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع همراه بود؛ این یافته، آستانه تشخیصی فعلی برای بیماری مزمن کلیوی (CKD) یعنی ۶۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع را تایید می‌کند. در میان روش‌های تخمینی GFR، روش eGFR مبتنی بر هر دو شاخص کراتینین و سیستاتینC دقیق‌ترین بازتاب را از خطر مرگ‌ومیر داشت؛ در حالی که eGFR مبتنی بر کراتینین به تنهایی، خطر را کمتر از حد واقعیوeGFR  مبتنی بر سیستاتینC  به تنهایی، خطر را بیش از حد واقعیتخمین می‌زدند.

این یافته‌ها توسط ادوارد ال. فو و همکارانش از بخش اپیدمیولوژی پزشکی و بیواستاتیک موسسه کارولینسکا در استکهلم سوئد، در مجلهJAMA  منتشر شد.

نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) یک شاخص کلیدی برای عملکرد کلیه است، اما رابطۀ بین GFR اندازه‌گیری شده مستقیم (mGFR) و پیامدهای سلامت بلندمدت هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است. برای بررسی این موضوع، محققان ارتباط بین mGFR و پیامدهای بالینی نامطلوب را بررسی کرده و عملکرد آن را با معادلات رایج نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی(eGFR)  مقایسه نمودند.

این مطالعه کوهورت گذشته‌نگر، ۶۱۷۴بزرگسال را در استکهلم سوئد از سال ۲۰۱۱تا ۲۰۲۱مورد بررسی قرار داد. mGFR با استفاده از روش کلیرانس پلاسما با ایوهکسول (Iohexol) ارزیابی شد، در حالی که eGFR با استفاده از سه روش: کراتینین به تنهایی، سیستاتین C به تنهایی، و معادله ترکیبی کراتینین-سیستاتینC (eGFRcr-cys) محاسبه گردید. شرکت‌کنندگان به مدت میانگین ۵.۹ سال تحت پیگیری قرار گرفتند.

میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۵۹ سال بود؛ ۶۰ درصد ازآن‌ها مرد بودند و در طول دوره پیگیری، ۱۹۷۷ نفر فوت کردند و ۴۲۶ نفر به نارسایی کلیوی نیازمند درمان جایگزین دچار شدند.

یافته‌های مطالعه به شرح زیر است:

·  پایین بودن نرخ فیلتراسیون گلومرولی اندازه‌گیری شده (mGFR) با افزایش خطر پیامدهای نامطلوب سلامتی همراه بود.

·  مقدار mGFR برابر با ۶۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع، با نرخ مرگ‌ومیر به هر علتِ بیشتری نسبت به mGFR برابر با ۹۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر۱.۷۳متر مربع مرتبط بود (۲۷.۶ در مقابل ۲۲.۴در هر ۱۰۰۰نفر-سال).

·  مقدارmGFR  برابر با ۶۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع، با ۲۱ درصدافزایش خطر مرگ‌ومیر به هر علت همراه بود (HR=1.21).

·  نرخ نارسایی کلیوی نیازمند درمان جایگزین درmGFR  برابر با ۶۰، بیشتر از mGFR برابر با ۹۰بود (۱.۲در مقابل ۰.۴در هر ۱۰۰۰نفر-سال).

·  مقدار mGFR برابر با ۶۰میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳متر مربع، با نزدیک به سه برابر خطر بیشتر در ابتلا به نارسایی کلیوی نیازمند درمان جایگزین مرتبط بود(HR=2.85).

·  پایین بودن mGFR همچنین با افزایش خطر بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی، آسیب حاد کلیوی و حوادث قلبی-عروقی عمده مرتبط بود.

·  در میان روش‌های تخمینی GFR، روش eGFR مبتنی بر هر دو شاخص کراتینین و سیستاتینC  (eGFRcr-cys) بیشترین انطباق را با خطر مرگ‌ومیر مشاهده شده در mGFR داشت.

·  eGFR  مبتنی بر کراتینین، خطر مرگ‌ومیر را کمتر از حد واقعی تخمین می‌زند.

·  eGFR  مبتنی بر سیستاتین C، خطر مرگ‌ومیر را بیش از حد واقعی تخمین می‌زند.

این یافته‌ها نشان می‌دهند که کاهش عملکرد کلیه، یک پیش‌بینی‌کننده قوی برای مرگ‌ومیر، نارسایی کلیوی و عوارض قلبی-عروقی است.

محققان به محدودیت‌هایی از جمله احتمال تغییرپذیری در اندازه‌گیری‌های mGFR، انتخاب بیماران توسط متخصصان (که ممکن است باعث سوگیری شود)، محدودیت در تعمیم‌پذیری نتایج به خارج از استکهلم، قدرت ناکافی برای تحلیل زیرگروه آلبومینوری و نبود داده‌های مربوط به نژاد اشاره کردند.

به طور کلی، نتایج این مطالعه از آستانه تشخیصی فعلی CKD یعنی ۶۰ میلی‌لیتر بر دقیقه بر هر ۱.۷۳ متر مربع حمایت می‌کند و نشان می‌دهد در صورت عدم دسترسی به اندازه‌گیری مستقیم GFR، روشeGFR  مبتنی بر هر دو شاخص کراتینین و سیستاتینC (eGFRcr-cys) دقیق‌ترین بازتاب را از خطر مرگ‌ومیر دارد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/nephrology/news/measured-gfr-validates-ckd-threshold-and-predicts-adverse-outcomes-jama-176668